| T.C.
BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI
Yapı Denetim Komisyonu Başkanlığı
ANKARA
SAYI: B.09.YDK.0-00.00.00/
KONU: Yapı Denetimi
.................... VALİLİĞİNE
4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ile bu kanuna ilişkin yönetmeliğin
uygulanmasında bazı farklı uygulamalara rastlanılmaktadır. Ortaya
çıkan farklı uygulamalar ile oluşan tereddütlerin giderilmesi
için; aşağıda belirtilen hususlara uyulması gerekmektedir.
1- Yapı Ruhsatı almak üzere yapılacak
müracaatla imar mevzuatı gereğince idareye verilmesi gereken belgelere
ilaveten aşağıdaki belgeler verilecektir.
a- Yapı denetim firması izin belgesinin noter tasdikli sureti,
b- Bakanlıkça tasdikli bilgi formu aslı,
c- Yapı denetim firması ile yapı sahibi arasında yapılan sözleşme,
d- Yapı denetim firmasının yapı denetimini üstlendiğine dair taahhütname,
e- İdarenin açmış olduğu yapı denetim hesabına yapı denetim hizmet
bedelinin ilk taksiti yatırıldığına dair makbuz (Aslını ibraz
etmek kaydıyla sureti),
f- Mal sahibince yapının müteahhitliğinin üstlenildiği takdirde,
9.ncu maddede belirtilen belgeler.
2- Yapı denetim kuruluşlarının proje
ve yapım işini denetleyecekleri yapıların ruhsatları, kuruluşu
temsilen denetçi mimar veya denetçi inşaat mühendisi tarafından
imzalanacaktır.
3- Proje müelliflerinin tatbikat projesine
geçmeden önce mimari projelerin imara uygunluğu açısından idarenin
ön izninden geçirmesi ve idarenin ruhsat alımına esas yapı inşaat
alanını belirlemeleri gerekmektedir.
4- İdareler yapı denetim kuruluşlarınca
uygunluğu onaylanmamış hiçbir projeyi (Mimari, statik, tesisat)
kabul etmeyecektir.
5- İlgili İdareler Yönetmeliğin 13.maddesi
gereğince açmaları gereken "Yapı denetim hesabını" ivedilikle
açacaklar ve hesap numaralarını Bakanlığımıza bildireceklerdir.
Bu hesabın tutulması, hizmet bedellerinin tahsili ve yapı denetim
kuruluşlarına ödenmesi, yönetmeliğin ilgili maddelerine uygun
olarak aksatılmadan yürütülecektir.
6- İdareler ruhsat talebinde bulunulan
yapının ilgili "Tebliğ"de açıklanan gruba uygun seçilip,
seçilmediğini, denetim hizmet bedelinden az olmamak üzere yapı
denetim hesabına yatırılıp, yatırılmadığını kontrol edecek ve
ruhsat işlemlerini buna göre sonuçlandıracaktır.
7- Bazı idarelerce, Yapı denetim kuruluşlarından
vize ücreti, denetim ücreti vs. gibi değişik isimler altında 4708
sayılı Yapı Denetim Kanunu ve Yönetmelikte yeralmayan ücretler
talep edilmektedir. idarelerin ancak hizmet verdikleri konularda,
kanun ve yönetmeliklerde öngörülen harçları almaları mümkündür.
Hiçbir hizmet verilmeden vize ücreti, hakediş onay ücreti, denetim
ücreti gibi isimler altında ücret istenmesi yasalara aykırıdır.
Suç teşkil eden bu uygulamalara, idarelerce son verilmesi gerekmektedir.
Uygulamayı devam ettirenler hakkında, ilgili Cumhuriyet Savcılıklarına
suç duyurusunda bulunulacağı bilinmelidir.
8- Proje müelliflerince hazırlanan
projeler (mimari, statik, tesisat) yapı denetim kuruluşları tarafından
kontrol edilip, mesuliyeti üstlenildiğinden, idareler bu projelerin
ayrıca başka bir kurum veya kuruluşun vize ve onayına tabi tutulması
şartını aramayacaklardır. İlgililer isterse, onaylı projeleri
bilgi bakımından ilgili idarelere verebilir.
9- Kanun'un 1 nci maddesi (J) bendindeki
"yapı müteahhidi" tanımı ve Kanun'un cezai sorumluluklarla
ilgili 9 ncu maddesindeki "müteahhit sorumluluğu ile ilgili
amir hükümler gereği mal sahiplerince, yapı müteahhitliği üstlenilmesi
durumunda;
a- Kesinlikle Ticaret Odası kaydı,
b- Vergi mükellefi olması,
c- Yapının müteahhitliğinin üstlendiğine dair noter tasdikli taahhütname
vermesi,
şartı aranacaktır.
10- 595 sayılı K.H.K.nun iptali nedeniyle
Bakanlığımızca yayımlanan 4 Haziran 2001 tarih, 6/1121 sayılı
genelgenin 1.madde c bendinde; "Bu kapsamda, mevcut yapı
denetim şirketlerinin, 26.05.2001 tarihinden sonra inşa edilecek
yapılarda yapı sahibinin isteği üzerine, İmar Kanununun 38 inci
maddesine göre şirketin, imza yetkisine sahip sorumlu mimar ve/veya
mühendislerinden ayrı ayrı taahhütname almak suretiyle fenni mesuliyet
üstlenmelerinde herhangi bir sakınca görülmemektedir." talimatı
verilmiştir.
Genelgemizdeki bu şarta göre fenni mesullük üstlenmiş uzman mühendis/mimarların
4708 sayılı Kanuna göre denetçi mühendis/mimar belgesi alarak
4708 sayılı kanun hükümlerine göre kurulan denetim şirketlerinde
çalışması mümkündür. Ancak bu durumdaki fenni mesul denetçi mühendis/mimarların,
fenni mesullük görevini üstlendikleri yapıların toplam (m²) alanlarını,
Yapı Denetim Komisyon Başkanlığına bildirmeleri gerekmektedir.
11- Laboratuvarların çalışma usul
ve esasları, Yapı Denetimi Usul ve Esasları Yönetmeliği'nin 8.maddesinde
belirtilmekte olup, bu madde de; Laboratuvarlara, Bakanlığımız
Yapı İşleri Genel Müdürlüğünden izin belgesi alması şartı getirilmiştir.
Ancak, pilot il kapsamındaki bazı illerde;
a) Hiç Laboratuvar olmadığı,
b) Bazı illerde ise talebi karşılayacak izin belgesi almış, fakat
yeterli sayıda Laboratuvar olmadığı,
c) Laboratuvar olduğu halde izin belgesi almamış illerin bulunduğu,
tespit edilmiştir.
Bu nedenle Bakanlığımız Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından
yapılacak genelgeyle belirlenecek süreye kadar; İlinizde bulunan
izin belgesi almamış ancak bu Genel Müdürlüğümüz tarafından gerekli
tespitler yapılarak (ön izin belgesi gibi) yeterliliği belirlenen
Kamu Kurum ve Kuruluşları ile, Üniversiteler ve Özel Laboratuvarlarda
yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar dahilinde deney, test
ve etütleri yaptırılabilecektir. Hiç Laboratuvarı olmayan iller
ise kendilerine en yakın çevre illerden belirtilen şartlar dahilinde
yararlandırılacaklardır.
12- Laboratuvar deney raporlarına
kesinlikle yapılan deneye ait bilgisayar çıktısı eklenecektir.
13- Kanunun geçici 1.maddesi gereği
4708 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Bakanlıkça
yapı denetim kuruluşlarına verilen izin belgelerinin üç ay süreyle
geçerliliği kabul edilmiş olup, bu süre içerisinde 4708 sayılı
kanun hükümlerine uygun olarak yenilenmeyen yapı denetim izin
belgelerinin geçersiz sayılması hükmü getirilmiştir.
Bu süre 13.11.2001 tarihinde sona ermektedir.
Bu durumda;
a- 13.11.2001 tarihinden itibaren 595 sayılı K.H.K. hükümlerine
göre verilmiş Yapı Denetim izin belgeleri gereği yapıya ilişkin
bilgi formu talepleri kabul edilmeyecektir.
b- 13.08.2001 ile 13.11.2001 tarihleri arasında Bakanlıkça tasdikli
"yapıya ilişkin bilgi formu" olarak ruhsat almış yapı
denetim şirketlerinin; 4708 sayılı Kanuna göre 13.11.2001 tarihine
kadar dönüşümü sağlayıp izin belgesi almamaları halinde;
1- Denetimini üstlendikleri işin 13.11.2001 tarihi itibariyle
imalat tespitini yaptırmaları,
2- Bu firmaların, ilgili idarelere Bakanlıkça onaylı 4708 sayılı
kanun gereği Yapı Denetim izin belgesi talepleri olduğuna dair
belge ibraz etmemeleri halinde denetim işlevlerinin durdurulması.
3- Bu durumda yapı sahiplerinin Yapı denetim izin belgesi almış
bir yapı denetim kuruluşu ile sözleşme yaparak işe devam edebileceği,
Uygun görülmüştür.
Uygulamada yukarıda belirlenen esaslara uyulması, konu ile ilgili
çalışma ve denetimlerin bu yaklaşımla yürütülmesi, genelgemizin
iliniz dahilindeki tüm Kaymakamlıklara, Belediyelere, Bayındırlık
ve İskan Müdürlüğüne, Organize Sanayi Bölge Müdürlüğüne ve varsa
Serbest Bölge Müdürlüğüne duyurulmasını önemle rica ederim.
Ali HELVACI
Bakan a. Müteşar
|
