|
YAPI DENETİMİ UYGULAMA
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
amacı, 29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında
Kanuna göre faaliyet gösteren Yapı Denetim Komisyonunun, yapı
denetim kuruluşlarının ve laboratuvarların kuruluş ve çalışmaları;
yapı denetim kuruluşlarında ve laboratuvarlarda görev alacak denetçi
mimar ve mühendisler ile diğer görevlilerde aranacak nitelikler;
ilgili idare, proje müellifi, yapı müteahhidi, şantiye şefi, yapı
sahibi ile yapı denetim kuruluşu ortaklarının görev ve sorumlulukları;
yapı denetimi hizmet sözleşmesinin düzenlenmesi ve hizmet bedellerinin
ödenmesi; yapı denetim kuruluşları ile bu kuruluşların denetçi
ve kontrol elemanı mimar ve mühendislerinin sicil raporlarının
tutulması, yapılara sertifika verilmesi ve Kanunun uygulanması
ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik,
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2’nci, 4’üncü, 5’inci,
7’nci ve 12’nci maddeleri ile 13/12/1983 tarihli ve 180 sayılı
Bayındırlık ve İskân Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 30/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte
geçen;
a) Bakanlık: Bayındırlık
ve İskân Bakanlığını,
b) Denetçi mimar ve
mühendis: İlgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam
eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları,
c) İlgili idare: Belediye
ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir
belediyeleri ile diğer belediyeleri, bu alanlar dışında kalan
alanlarda valilikleri, yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesi verme
yetkisine sahip diğer idareleri,
ç) İlgili meslek odaları:
27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları
Birliği Kanununa göre kurulmuş olan mühendis veya mimar odalarını,
d) İş bitirme tutanağı:
İnşaatın kısmen veya tamamen fen ve sanat kurallarına, ruhsata
ve eklerine, ilgili standartlara, teknik şartnamelere ve diğer
mevzuata uygun olarak tamamlandığını göstermek üzere yapı denetim
kuruluşu tarafından tanzim ve ilgili idaresi tarafından tasdik
edilen tutanağı,
e) İşyeri teslim tutanağı:
İnşaatın fiilen başladığını belgelemek üzere, yapı ruhsatının
alınmasını takiben yapı sahibi, yapı denetim kuruluşu, yapı müteahhidi
veya yapı müteahhidi adına şantiye şefi tarafından imza altına
alınıp ilgili idareye sunulan tutanağı,
f) Kanun: 4708 sayılı
Yapı Denetimi Hakkında Kanunu,
g) Komisyon: Kanunun
4’üncü maddesinde belirtilen Yapı Denetim Komisyonunu,
ğ) Kontrol elemanı:
Yapım işinin denetlenmesi hizmetlerini bizzat yapıda ve şantiye
sahasında, denetçi mimar ve mühendislerin sevk ve idaresi altında,
gerektiğinde onlara danışarak yapmak ile görevli olan mimar ve
mühendisleri,
h) Laboratuvar: İnşaat
ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde
ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm, muayene,
kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden, Bakanlıktan
izin almış tesisi,
ı) Proje müellifi:
Mimarlık, mühendislik tasarım hizmetlerini iştigal konusu olarak
seçmiş, yapının etüt ve projelerini hazırlayan gerçek ve tüzel
kişiyi,
i) Şantiye şefi: Konusuna
ve niteliğine göre yapım işlerini yapı müteahhidi adına yöneterek
uygulayan, mühendis, mimar, teknik öğretmen veya tekniker diplomasına
sahip teknik personeli,
j) Taşıyıcı sistem:
Yapıların temel, betonarme, ahşap, çelik karkas, duvar, döşeme
ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını,
k) Yapı: Karada ve
suda, daimî veya geçici, yeraltı ve yerüstü inşaatları ile bunların
ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve hareketli
tesisleri,
l) Yapı denetim kuruluşu:
Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini
yapan, ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel
kişiyi,
m) Yapı denetleme
defteri: Yapı denetim kuruluşunca, şantiyede yapılan denetim sonuçları
işlenen ve şantiye şefince şantiyede muhafaza edilen defteri,
n) Yapı hasarı: Kullanımdan
doğan hasarlar hariç, yapının fen ve sanat kurallarına aykırı,
eksik, hatalı ve kusurlu yapılması nedeniyle yapıda meydana gelen
ve yapının kullanımını engelleyen veya yapıda değer kaybı oluşturan
her türlü hasarı,
o) Yapı inşaat alanı:
Işıklıklar hariç, bodrum kat, asma kat ve çatı arasında yer alan
mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının
alanını,
ö) Yapı müteahhidi:
Yapım işini, yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticari amaçla
veya kendisi için şahsi finans kaynaklarını kullanarak üstlenen,
ilgili meslek odasına kayıtlı, gerçek ve tüzel kişiyi,
p) Yapı sahibi: Yapı
üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişileri,
r) Yapı yaklaşık maliyeti:
Binalarda, Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik
hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetlerine
ilişkin ilgili mevzuatta belirtilen birim maliyet ile yapı inşaat
alanının çarpımından elde edilen bedeli; binalarda yapılacak değiştirme,
güçlendirme ve esaslı onarım işleri ve bina dışında kalan yapılarda
ise yapının keşif bedelini,
s) Yapım süresi: Yapı
sahibinin, yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini
aldığı tarih arasındaki dönemi,
ş) Yardımcı kontrol
elemanı: Denetçi mimar ve mühendislerin sevk ve idaresi altında
ve kontrol elemanları ile birlikte yapı denetimi faaliyetlerine
katılan teknik öğretmen, yüksek tekniker, tekniker ve teknisyenleri
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev ve Sorumluluklar
İlgili idarenin görev
ve sorumlulukları
MADDE 4 – (1) İlgili
idare, Kanun ve ilgili mevzuat ile belirlenen görevlerini mevzuatta
gösterilen süreler içinde tam ve zamanında yerine getirmek zorundadır.
(2) Yapı ruhsatı ve
yapı kullanma izni belgesini düzenleyen ilgili idare görevlileri,
görevlerinin gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan her türlü
yapı kusurundan ve böylece meydana gelen zararlardan dolayı, tabi
oldukları mevzuat çerçevesinde sorumludurlar.
(3) Yapı ruhsatı müracaatına
esas olan ve ilgili yapı denetim kuruluşunun uygun görüş verdiği
belgeler incelenerek, eksiklik veya yanlışlık bulunmuyor ise yapı
ruhsatı düzenlenir.
(4) Yapı ruhsatının
"vizeler" bölümüne yapı denetim kuruluşunun denetçilerinin
imzaları alındıktan sonra ilgili bölüm idarece onaylanır, bunun
dışında, ilgili idarece hiçbir şekilde "vize" veya vize
anlamına gelecek bir uygulamada bulunulamaz.
(5) Yapıda tespit
edilen eksiklikler veya o yapıdan sorumlu bulunan denetçi mimar
ve mühendis, kontrol veya yardımcı kontrol elemanlarının görevinden
ayrılması gibi nedenlerle, yapı denetim kuruluşunun talebi üzerine
ilgili idarece inşaat durdurulur. Faaliyeti durdurulmuş inşaatta
eksikliklerin giderilmesi durumunda, inşaatın devamına izin verilir.
(6) İnşaatın tamamlanmasını
müteakiben tanzim edilen iş bitirme tutanağı ilgili idarece incelenerek,
on beş iş günü içinde onaylanır veya var ise eksikliklerinin neler
olduğu belirtilerek, giderilmesinin gerektiği yazılı olarak bildirilir.
Yapı denetim kuruluşunun
görev ve sorumlulukları
MADDE 5 – (1) Yapı
denetim kuruluşu, Kanunun 2’nci maddesinde belirtilen görevleri,
Kanun ile belirlenmiş süreler içinde, imar planına, fen, sanat
ve sağlık kurallarına, standartlara, yürürlükteki mevzuata ve
mesleki ahlak kurallarına uygun ve tam olarak yerine getirmek
zorundadır.
(2) Yapı denetim kuruluşu
proje denetimi safhasında;
a) Yapının inşa edileceği
parseli ilgilendiren imar durumu belgesi, aplikasyon krokisi,
tapu kaydı örneği, zemin etüdü raporu ile gerekli diğer belgelerin
mevzuata uygun olup olmadığını kontrol ederek kopyalarını dosyasında
muhafaza eder.
b) Proje ve uygulama
denetçisi mimar ve mühendisler aracılığıyla, proje müelliflerince
hazırlanan uygulama projelerinin ve hesaplarının, mühendislik
ve mimarlık proje düzenleme esasları, imar planı, ilgili idarenin
imar yönetmelikleri ile yürürlükte bulunan diğer yönetmelik, genelge,
şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol eder, proje müelliflerinin
sicil durum belgesinin olup olmadığını denetler ve sicil durum
belgesi olmayan müellifin durumunu ilgili meslek odasına bildirir.
c) Zemin ve temel
etüdü raporunun hazırlanmasına ilişkin esaslara uygun olarak bir
zemin etüdü raporunun olup olmadığını tespit ederek onaylar. Raporun
uygunluğunu onaylamak için, bünyesinde konu ile ilgili yeterli
teknik eleman bulunmadığı hâllerde hizmet satın alabilir.
ç) Ek-3’te gösterilen
form-1’e uygun proje kontrol formunu esas alarak incelediği projelerde
tespit edilen hata, eksiklik ve yetersizliklerin giderilmesini
sağlar.
d) İncelenen projeler,
uygun görülmesi hâlinde, yapı denetim kuruluşu adına ilgili denetçi
mimar ve denetçi mühendisler tarafından imzalanır ve kuruluş tarafından
tasdik edilir.
(3) Yapı denetim kuruluşu
yapı ruhsatı alınması safhasında;
a) Denetimini üstleneceği
yapı ile alâkalı bilgileri ek-4’te gösterilen form-2’ye uygun
şekilde düzenleyip Bakanlığa bildirir.
b) Yapı denetimi izin
belgesinin noterlikçe tasdikli sureti ile Bakanlıkça onaylanmış
yapıya ilişkin bilgi formunun aslını, yapının denetimini üstlendiği
konusunda ek-5’te gösterilen form-3’e uygun taahhütnameyi, yapı
denetim kuruluşunun yapı sahibi ile imzaladığı ek-6’da gösterilen
form-4’e uygun sözleşmeyi ve projelerdeki eksikliklerin giderildiğini
gösterir proje kontrol formunu ilgili idareye verir.
c) Projelerin ilgili
idarece onaylanmasından sonra, yapı ruhsatının yapı denetim kuruluşu
ile ilgili bölümünün, kuruluşu temsilen, ortakları veya kuruluşça
yetkili kılınmış inşaat mühendisi, makine mühendisi, elektrik
mühendisi veya mimar olan personeli tarafından imzalanmasını sağlar.
(4) Yapı denetim kuruluşu
yapım safhasında;
a) Ek-7’de gösterilen
form-5’e uygun işyeri teslim tutanağını, yapı sahibi ve yapı müteahhidi
veya yapı müteahhidi adına şantiye şefi ile birlikte imzalayarak
üç iş günü içerisinde ilgili idarenin onayına sunar.
b) Bünyesinde konu
ile ilgili teknik eleman bulunmayan hâllerde, hizmet satın almak
suretiyle teknik eleman görevlendirerek, arsanın köşe noktalarının
ilgili idare nezaretinde tespit ettirilmesini ve yapının, vaziyet
planına uygun biçimde arsaya aplike edilmesini sağlar.
c) Denetimini üstlendiği
işin projesine göre gerekli olan yapım tekniklerini göz önüne
alarak, işin gerektirdiği malzeme ve bu malzeme ile ilgili imalatın,
Bakanlıkça izin belgesi verilen özel veya kamu kuruluşlarına ait
laboratuvarlarda muayene ve deneylerini yaptırarak, sonuçların
standart ve şartnamelere uygun olup olmadığını kontrol eder.
ç) Beton kalıbı, demir
teçhizatı ve gerekli diğer tesisatı kontrol ederek ek-8’de gösterilen
form-6’ya uygun tutanak tanzim edilmeden beton dökümüne izin vermez.
Beton, uygulama denetçisi inşaat mühendisi veya kontrol elemanı
inşaat mühendisi veya yardımcı kontrol elemanı nezaretinde dökülür.
Beton numuneleri, döküm yerinde yapı denetim elemanlarının huzurunda,
deneyi yapacak laboratuvarın teknik elemanlarınca ilgili standartlara
uygun olarak alınır. Alınan numuneler üzerinde şantiyede yapılacak
deneylerin sonucunun olumlu olması hâlinde beton dökümüne izin
verir. Alınan diğer numuneler deneyi yapacak laboratuvara, bu
laboratuvarın teknik elemanı marifetiyle iletilir. Beton dökümünü
müteakiben ek-9’da gösterilen form-7’ye uygun tutanak tanzim edilir.
d) (c) ve (ç) bentlerinde
sayılan muayene ve deney sonuçları, ilgili standartların ve şartnamelerin
öngördüğü değerlerde ise bu sonuçlara ilişkin raporları, o imalatı
içeren hakediş ekinde ilgili idareye verir. Aksi hâlde, bu raporları
laboratuvarda düzenlenme tarihinden itibaren üç iş günü içinde
ilgili idareye vererek, hatalı imalatlar uygun hale getirilinceye
kadar yapıdaki imalatın durdurulmasını sağlar.
e) Yapılan her imalatın
proje eki mahal listesine uygunluğunu ve yapı sahibi ile yapı
müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede belirtilen niteliklerde
yapılıp yapılmadığını denetler.
f) Yazılı ihtarına
rağmen ruhsata ve eklerine aykırı iş yapan işçi ve ustanın durumunu
tespit eder ve yapı müteahhidine bildirir. Bu durum devam ettiği
takdirde, ilgili idareye yazılı olarak bildirimde bulunur.
g) Yapının elektrik
aboneliği sırasında düzenlenecek belgeleri, denetçi elektrik mühendislerine
kontrol ettirir.
ğ) Şantiyede yapılan
denetim sonuçlarının işlendiği ve şantiye şefi tarafından şantiyede
muhafaza edilen, ek-10’da gösterilen form-8’e uygun yapı denetleme
defterini takip eder.
h) Yapım işlerinde
kullanılacak malzemelerin ilgili teknik şartnamelere ve standartlara
aykırı oldukları belirlendiğinde, bunların imalatta kullanılmasına
izin vermez ve bu durumu bir rapor ile ilgili idareye ve malzeme
denetimi ile ilgili kuruluşlara bildirir.
ı) İnşaat alanında
işçi sağlığı ve iş güvenliği ile çevre sağlığı ve güvenliğinin
korunması için gereken tedbirlerin alınıp alınmadığını kontrol
eder.
i) Bünyesinde görevli
denetçi mimar ve mühendisler ile kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarının
Bakanlıkça düzenlenen meslek içi eğitime katılmalarını sağlar.
j) Her yılın sonu
itibarı ile yapı sahibi ve yapı müteahhidi veya yapı müteahhidi
adına şantiye şefi ile birlikte yapının fiziki durumunu belirleyen
seviye tespit tutanağını tanzim ederek bir suretini ilgili idareye
verir. Yıl sonu seviye tespitinde ihtilaf olduğu takdirde ilgili
idareden seviye tespitinin yapılmasını ister.
k) Ruhsata bağlanmış
olmak kaydı ile, yapı sahibinin isteğine bağlı ilave işlerin projelerini
ve yapımını denetler.
l) Yukarıda açıklanan
görevlerin yapılması sırasında ruhsata ve eklerine aykırı imalat
belirlendiğinde, yapının o anki durumunu fotoğrafla tespit eder,
ilgili idareye de dağıtımı yapılan bir yazı ile yapının müteahhidini
iadeli taahhütlü posta yoluyla yazılı olarak uyarır ve aykırılığın
giderilmesi için süre verir. Bu süre zarfında yapı müteahhidine
bildirilen eksikliklerin giderilmemesi durumunda, süre bitimini
takip eden üç iş günü içinde iadeli taahhütlü posta yoluyla ilgili
idareye bildirimde bulunur.
m) Denetim işlerine
ait hakedişlerin tahakkuka bağlandığı tarihte düzenlenecek olan
faturanın bir örneğini ilgili idareye verir.
n) Yapım işinin devamı
sırasında kayıt altına alınmasında yarar görülen hususlar için
ek tutanaklar tanzim ederek imalatın denetimini ve gözetimini
sağlar.
o) Tanzim edilen tutanakları,
imalat veya malzemede herhangi bir eksiklik veya kusur bulunmadığı
takdirde, hakediş ekinde ilgili idareye sunar. Aksi hâlde, maddenin
(l) bendi hükümleri uygulanır.
ö) Yapının ruhsata
ve eklerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğini belirten,
ek-11’de gösterilen form-9’a uygun iş bitirme tutanağını düzenler
ve onaylanmak üzere ilgili idareye verir.
p) Yapı kullanma izninin
alınmasını müteakiben, ilgili idare tarafından istenilen yapı
denetimine ait diğer bilgi ve belgeleri ilgili idareye verir.
Denetçi, kontrol elemanı
ve yardımcı kontrol elemanının görev ve sorumlulukları
MADDE 6 – (1) Proje
ve uygulama denetçisi mimar ve mühendisler tarafından, proje müelliflerince
hazırlanan projelerin ihtisas alanlarındaki mevzuata uygunluğu,
detay ve hesapların doğruluğu, ek-3’te gösterilen form-1 ile belirlenmiş
asgari kriterlere uygunluğu ve proje müelliflerinin sicil durum
belgelerinin varlığı denetlenir. Var ise, eksiklik ve hataların
giderilmesi sağlanır. Eksikliği ve hatası bulunmayan projeler,
ilgili denetçi mimar ve denetçi mühendis tarafından onaylanır.
(2) Yapı ruhsatının
alınmasını müteakiben, yapı denetim kuruluşunun ilgili denetçileri,
yapı sahibi, yapı müteahhidi veya yapı müteahhidi adına şantiye
şefi tarafından işyeri teslim tutanağı tanzim edilerek ilgili
idarenin onayına sunulur.
(3) İşyeri teslimi
yapıldıktan sonra, ihtisas alanlarına göre ilgili denetçiler,
kontrol elemanları ve var ise yardımcı kontrol elemanları tarafından,
temel bölümünün inşası sırasında gerekli denetim ve gözetimler
yapılır; temel kalıp ve donatı imalatı kontrol tutanağı, temel
topraklaması kontrol tutanağı ve temel beton döküm tutanağı tanzim
edilerek, yapılan işlemlerin uygunluğu onaylanır.
(4) Yapının taşıyıcı
sistem bölümünün imalatı sırasında, beton kalıbı, demir teçhizatı
ve gerekli diğer tesisat kontrol edildikten sonra ek-8’de gösterilen
form-6’ya uygun tutanak tanzim edilir. Uygulama denetçisi inşaat
mühendisi veya kontrol elemanı inşaat mühendisi veya var ise yardımcı
kontrol elemanı gözetiminde beton dökümüne izin verilir. Beton
dökümünü müteakiben, ek-9’da gösterilen form-7’ye uygun tutanak
tanzim edilir. Yapıda gerçekleştirilecek her bir beton döküm işi
için bu tutanaklar ayrı ayrı hazırlanır.
(5) Yapının çatı örtüsü,
dolgu duvarları, kapı ve pencere kasaları ile tesisatlara ait
imalatların tamamlanıp sıvaya hazır hâle gelmesi ve iş bitimine
kadar olan son bölümünde ise bodrum, zemin, asma, normal kat ve
çatı katlarının dış duvarları ve iç duvarları kontrol tutanakları,
elektrik tesisatı duvar boruları kontrol tutanağı, elektrik kablo
çekimi ve tali pano kontrol tutanağı, çatı konstrüksiyonu, ısı
yalıtımı, su yalıtımı ve çatı örtüsü kontrol tutanağı, temiz su
boru tesisatı hidrolik basınç testi kontrol tutanağı, pis su boru
tesisatı sızdırmazlık testi kontrol tutanağı, yapının sıvaya hazır
duruma geldiğini belirten tutanak, elektrik ana pano kontrol tutanağı
ve mekanik tesisat montaj tutanağı tanzim edilir.
(6) Maddede sayılan
işlemler, ihtisas konusuna göre ilgili denetçi, kontrol ve var
ise yardımcı kontrol elemanlarının denetiminde sürdürülür.
Proje müellifinin
görev ve sorumlulukları
MADDE 7 – (1) Proje
müellifi, yapı ruhsatına esas olan uygulama projelerini ve zemin
etüdü raporları da dâhil olmak üzere her türlü etüde dayalı çalışmaları
mevzuatına uygun olarak yapmak ya da yaptırmak ve incelenmek üzere
sicil durum belgesi ile birlikte yapı denetim kuruluşuna vermek
ile görevlidir.
(2) Ruhsat eki projelerin
birbiri ile uyumlu olması şarttır. Birbiri ile uyumlu olmayan
projelerden doğan sorumluluk, öncelikle proje müelliflerine ait
olmak üzere, sırası ile yapı denetim kuruluşuna, proje ve uygulama
denetçisi mimar ve mühendislere ve ilgili idareye aittir.
(3) İlgili meslek
odasına üye olmayan veya sicil durum belgesi bulunmayan proje
müellifinin projesi, yapı denetim kuruluşunca incelenmez, durum
ilgili meslek odasına bildirilir.
Yapı sahibinin görev
ve sorumlulukları
MADDE 8 – (1) Yapı
sahibi, yapı denetimi hizmet sözleşmesini bizzat veya hukuken
temsile yetkili vekili aracılığı ile imzalamak zorundadır.
(2) Yapı sahibinin
aynı zamanda yapı denetim kuruluşunun denetçisi olduğu hâllerde,
yapı sahibi olan denetçiye görev verilmemek kaydı ile, mensubu
olduğu yapı denetim kuruluşunca işin denetiminin üstlenilmesi
mümkündür.
(3) Yapı sahibi, yapı
denetimi hizmet bedeli taksitlerini zamanında ödemek ile yükümlüdür.
(4) Yapı sahibi projede,
mahal listesinde, metrajda ve yapı yaklaşık maliyetinde bulunmayan
herhangi bir imalatı, ruhsata bağlanmadığı müddetçe yapı müteahhidinden
ve yapı denetim kuruluşundan isteyemez ve bu gibi istekler yerine
getirilemez.
(5) Tamamlanan yapı,
yapı kullanma izni belgesi düzenlenmeksizin kullanıma açılamaz.
(6) Yapı kullanma
izni belgesi alınmış bir yapıda, ruhsat düzenlenmeksizin değişiklik
yapılamaz. İşin fiziki olarak bittiğini gösteren iş bitirme tutanağının
ilgili idarece onaylanmasından sonra yapılacak olan değişikliklerden
yapı sahibi sorumludur.
Yapı müteahhidi ile
şantiye şefinin görev ve sorumlulukları
MADDE 9 – (1) Gerçek
kişiler ve kooperatifler de dâhil olmak üzere, tüzel kişiler tarafından
yaptırılan her türlü yapı inşası işinin bir yapı müteahhidi tarafından
üstlenilmesi mecburidir. Yapı müteahhidi, şahsen sahip olduğu
teknik ve mali kaynakları kullanarak veya taşeron marifetiyle
yapım işini ticari maksatla üstlenen, yapının plana ve mevzuata,
fen, sanat ve sağlık kurallarına, ruhsata ve eki projelere uygun
olarak ve bünyesindeki mimar ve mühendisler ile diğer uzmanların
gözetimi altında inşa edileceğini yapı sahibine ve ilgili idareye
taahhüt eden gerçek veya tüzel kişidir.
(2) Yapım işleri yürütülen
şantiyede, mühendis, mimar, teknik öğretmen veya tekniker diplomasına
sahip olmak üzere bir şantiye şefinin bulundurulması mecburidir.
Yapı müteahhidi, inşaatta görevlendireceği şantiye şefi ile asgari
hüküm ve şartları ek-12’de gösterilen form-10’da belirlenmiş sözleşmeyi
imzalar. Bu sözleşmenin bir sureti yapı denetim kuruluşuna verilir.
Mühendis, mimar, teknik öğretmen veya tekniker diplomasına sahip
olan yapı müteahhidinin şantiye şefliğini üstlenmesi hâlinde,
şantiye şefliği için sözleşme akdedilmesi şartı aranmaz. Yapı
sahibi ile yapılan sözleşmede bu husus belirtilir.
(3) Şantiye şefi;
yapıyı ilgili mevzuat hükümlerine, ruhsata ve eki projelere, denetçi
mimar ve mühendis ile kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarının
talimatlarına uygun olarak inşa ettirmek, yapı denetimi sırasında
bizzat hazır bulunarak, denetimin uygun şartlar altında yapılmasını
sağlamak, ek-10’da gösterilen form-8’e uygun yapı denetleme defterini
şantiyede muhafaza etmek, bu defterin ilgili bölümünü ve yapı
denetim kuruluşunca düzenlenen diğer tutanak ile belgeleri imzalamakla
yükümlüdür.
(4) Şantiye şefinin
herhangi bir sebepten dolayı yapı ile ilişiğinin kesilmesi hâlinde,
bu durum yapı müteahhidi tarafından, en geç üç iş günü içinde
yapı denetim kuruluşuna bildirilir. Bunun üzerine yapı denetim
kuruluşu ve yapı müteahhidi tarafından seviye tespit tutanağı
düzenlenerek ilgili idareye ibraz edilir. Yeni bir şantiye şefi
görevlendirilinceye kadar, yapı müteahhidi tarafından inşai faaliyet
durdurulur.
(5) Yapı müteahhidi
ve onu temsilen görevlendirilen şantiye şefi, yapım işlerindeki
kusurlardan dolayı müteselsilen sorumludur.
(6) Yapı müteahhidi
veya onu temsilen görevlendirilen şantiye şefi, inşaatta herhangi
bir imalata başlamadan en az bir gün önce, yapılacak imalatı yapı
denetim kuruluşuna haber vermek zorundadır. Aksi takdirde, işin
denetimsiz ilerlemesinden doğabilecek her türlü sorumluluk yapı
müteahhidine ve onu temsilen görevlendirilen şantiye şefine aittir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yapı Denetim Kuruluşlarının ve Laboratuvarların Çalışma Usul ve
Esasları
Yapı denetim kuruluşunda
ortaklık durumu
MADDE 10 – (1) Yapı
denetim kuruluşuna ortak olabilmek için mimarlık, inşaat mühendisliği,
makine mühendisliği veya elektrik mühendisliği diplomasına sahip
olmak şartı aranır.
(2) Yapı denetim kuruluşu,
kuruluşun hisselerinin devri ile tebligat adresi ve benzeri bilgilerin
değişmesi hâlinde, bu değişikliklere dair bilgileri en geç bir
ay içerisinde yazılı olarak Yapı Denetim Komisyonuna bildirmek
zorundadır.
(3) Vefat dışındaki
herhangi bir sebepten dolayı ortaklar arasında hisse devrine gidildiğinde,
bu durumu gösteren belgeler ile müracaat edilmesi hâlinde, ayrılan
ortağın kuruluş ile ilişiği kesilir. Yeni ortağın Kanunda ve Yönetmelikte
belirtilen ortaklık şartlarını haiz olduğunu gösterir belge kuruluşça
sunulmadan, kuruluşun faaliyetine izin verilmez.
(4) Ortaklardan herhangi
biri vefat ettiğinde, vefat eden ortağın hissesi kanuni vârislerine
intikal eder ve vârisler sermaye ortağı olarak kalabilirler. Ancak,
vârisler mimar veya mühendis değil ise hiçbir şekilde kuruluşta
yönetici olamazlar ve kuruluş hisselerini yapı denetim kuruluşuna
ortak olma şartlarını haiz olmayan kişilere devredemezler. Mühendis
veya mimar olmayan vârisler, istedikleri takdirde kendilerini
kuruluşta temsil etmek üzere, yapı denetim kuruluşu ortağı olma
şartlarını haiz bir mühendis veya mimar ile sözleşme imzalar ve
bu durumu Yapı Denetim Komisyonuna bildirir.
(5) Geçici faaliyet
durdurma cezası almış olan kuruluş ortaklarınca bu süre zarfında
gerçekleştirilen hisse devri işlemleri, geçici faaliyet durdurma
cezası bitinceye kadar Yapı Denetim Komisyonunca işleme konulmaz.
Yapı denetim kuruluşunun
yetki sınırı
MADDE 11 – (1) Yapı
denetim kuruluşunun denetleyebileceği toplam yapı inşaat alanı
360.000 m2’yi geçemez. Aynı alanda ve aynı proje dahilinde olmak
şartı ile kuruluş ve denetçileri için toplam yapı inşaat alanı
sınırı aranmaz. Yapı denetim kuruluşunun üzerinde bulunan işlerin
toplamı denetleme yetki sınırını aşmamış ise, alınmak istenen
yeni bir işin son iş olması kaydıyla, toplam yapı inşaat alanı
sınırı kuruluş ve denetçileri için aşılabilir.
Yapı denetim kuruluşuna
izin belgesi verilmesi
MADDE 12 – (1) Yapı
denetim kuruluşuna izin belgesi alabilmek için, kuruluşun ortakları
tarafından, kuruluşun faaliyette bulunacağı ili belirten dilekçe
ile Bakanlığa müracaat edilir. Dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenir:
a) Kuruluşun ödenmiş
sermayesinin nama yazılı hisselerinin tamamının mimar veya inşaat,
makine ve elektrik mühendislerine ait ve sadece yapı denetiminin
faaliyet konusu olarak seçilmiş olduğunu gösteren ticaret sicil
gazetesi,
b) Ticaret veya sanayi
odasına kayıt belgesi,
c) Kuruluş ortaklarının
diploma veya yerine geçen belgelerinin asılları veya aslına uygun
olarak noterlikçe tasdiklenmiş örnekleri, ek-13’deki form-11’e
uygun taahhütnameleri, odaya kayıt belgeleri, adlî sicil belgeleri,
noterlikçe tasdikli imza sirküleri, vukuatlı nüfus kaydı örneği
ve ikametgâh ilmühaberleri,
ç) Kuruluşta asgari
istihdam edilmesi gereken;
1) Bir proje ve uygulama
denetçisi mimarın,
2) Bir proje ve uygulama
denetçisi inşaat mühendisinin,
3) Bir uygulama denetçisi
inşaat mühendisinin,
4) Bir proje ve uygulama
denetçisi makine mühendisinin,
5) Bir proje ve uygulama
denetçisi elektrik mühendisinin
denetim sorumluluğu
üstleneceğine dair ek-14’deki form-12’ye uygun taahhütnameleri,
denetçi belgeleri, noterlikçe tasdikli imza beyanları, vukuatlı
nüfus kaydı örnekleri ve ikametgâh ilmühaberleri.
(2) Teslim edilen
belgelerin uygun görülmesi hâlinde, Yapı Denetim Komisyonunca
ek-15’de gösterilen form-13’e uygun yapı denetim izin belgesi
tanzim edilir. Verilen izin belgesi üç yıl için geçerlidir. Bu
sürenin sonunda vize edilmeyen izin belgesinin kullanımına izin
verilmez.
(3) Yapı Denetim Komisyonunca
Kanunun uygulandığı her il için o ilde faaliyet gösterebilecek
yapı denetim kuruluşu sayısı hesap edilir. Bu sayı, o ilde hesap
tarihi itibariyle toplam denetlenen inşaat alanının kuruluş yetki
sınırı olan 360.000 m2’ye bölünmesi ve elde edilen sonucun % 10’u
oranında artırılmasıyla bulunur. Küsuratlar, bir üst tam sayıya
tamamlanır.
(4) Bir il için hesap
edilen yapı denetim kuruluşu sayısı o ilde faaliyet gösteren kuruluş
sayısından fazla ise izin belgesi için yapılan başvurular, Yapı
Denetim Komisyonunca değerlendirmeye alınır. Aksi hâlde, başvurular
her il için sıraya konulmak suretiyle, herhangi bir yapı denetim
kuruluşunun izin belgesinin iptal edilmesi veya o ilde denetlenen
inşaat alanının uygun olmasına kadar bekletilir. Belirtilen durumlar
dışında, o il dâhilinde yeni yapı denetim kuruluşuna izin belgesi
verilmez.
(5) Yapı denetim kuruluşunun
faaliyet göstereceği ilde en az 100 m2 alana sahip tam donanımlı
bir ofisinin bulunması zorunludur. Merkez ofiste en az beş adet
bilgisayar, iki adet yazıcı, bir adet fotokopi makinesi ve denetim
hizmetinde kullanılmak üzere kuruluş adına üç adet otomobil bulundurmak
şarttır. İl dışındaki şubelerde ise bu araç ve gereçlerden en
az birer adedinin bulunması şartı aranır.
(6) Yapı denetim kuruluşunca
izin belgesi başvurusunda bulunulmasını müteakiben, Yapı Denetim
Komisyonu veya Komisyonca görevlendirilecek bir heyet tarafından
kuruluşun faaliyet göstereceği ofisin asgari şartları haiz olup
olmadığına ilişkin rapor tanzim edilir. Bu rapor, izin belgesi
verilmesi safhasında dikkate alınır. Rapor hazırlanırken, aynı
ofiste yapı denetimi haricinde bir başka ticari faaliyetin yürütülmemesi,
denetçiler için uygun çalışma ortamlarının, düzenli arşiv bölümünün
ve proje incelemesine uygun ortamın mevcut olması hususları göz
önünde bulundurulur.
(7) Kuruluşun durumu
ile ilgili olarak yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi
birinde değişiklik olması hâlinde, değişikliğe dair belgeler ile
birlikte en geç on beş gün içinde Yapı Denetim Komisyonuna bildirimde
bulunulur.
Laboratuvarın çalışma
usul ve esasları
MADDE 13 – (1) Yapı
Denetim Komisyonu, yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul
madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine
göre ölçüm, muayene ve deney yapabilen ve bunların diğer özelliklerini
tespit edebilen yeterli alet, teçhizat ve personele sahip olan
laboratuvara ek-16’da gösterilen form-14’e uygun izin belgesi
verir. İzin belgesi almak için aranan şartlar, ek-1’deki Laboratuvar
İzni Onay Talimatı ile ek-2’deki Laboratuvar İzin Belgesi Teknik
Şartnamesinde belirtilmiştir.
(2) Laboratuvar kuruluşu,
şube açtığı takdirde bu şube için de ayrıca izin belgesi alınması
şarttır.
(3) Yönetmelik kapsamındaki
laboratuvarlar, üçüncü taraflara ait laboratuvarlardır. Yapı ruhsatı
veren kurum ve kuruluşların laboratuvarlarında ve yapı malzemesi
üreten veya imal eden kuruluşların imal ettikleri malzemeleri
test etmek üzere kurdukları laboratuvarlarda Kanunun ve Yönetmeliğin
öngördüğü yapı denetimine ilişkin muayene ve deneyler yaptırılamaz.
(4) Laboratuvarlarda
yapı malzemesi kalite kontrolü konusunda laboratuvar denetçi belgesine
sahip en az bir inşaat veya kimya mühendisi, zemin deneyleri konusunda
laboratuvar denetçi belgesine sahip en az bir inşaat veya jeoloji
veya jeofizik mühendisi ile yardımcı teknik elemanlar istihdam
edilir.
(5) Deneyi yapılacak
numuneler, ilgili standartlarda yazılı olan usullere göre laboratuvar
görevlilerince alınır ve usulüne uygun olarak teste tabi tutulur.
(6) Laboratuvarlar,
her yıl en az bir defa Yapı Denetim Komisyonunca veya Komisyonun
görevlendirdiği elemanlarca denetlenir ve izin belgeleri her yıl
vize ettirilir.
Yapı denetim kuruluşunda
ve laboratuvarda görev alacak teknik personelin deneyim ve nitelikleri
MADDE 14 – (1) Yapı
denetim kuruluşu, denetimini üstlendiği proje ve yapım işlerinde,
Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri ile belirlenmiş görevlerini denetçi
mimar ve denetçi mühendisler eliyle yürütür. Denetçi mimar ve
denetçi mühendis olarak görev yapabilmek için, ilgililerin Yapı
Denetim Komisyonuna başvurarak, ek-17’de gösterilen form-15’e
uygun denetçi belgesi almaları zorunludur.
(2) Denetçi belgesi,
a) Proje inceleyecek
ve inşaat denetimi yapacak olan mimar için "proje ve uygulama
denetçisi",
b) Proje inceleyecek
ve inşaat denetimi yapacak olan inşaat mühendisi için "proje
ve uygulama denetçisi",
c) İnşaat denetimi
yapacak inşaat mühendisi için "uygulama denetçisi",
ç) Proje inceleyecek
ve inşaat denetimi yapacak olan makine ve elektrik mühendisleri
için "proje ve uygulama denetçisi",
d) Laboratuvarda görev
yapacak olanlar için "zemin veya yapı malzemesi laboratuvar
denetçisi"
adıyla düzenlenir.
(3) Denetçi belgesi
aşağıdaki şartları haiz olup bunları belgelendiren mimar ve mühendislere
verilir:
a) Türkiye Cumhuriyeti
tâbiiyetinde olmak,
b) Şantiyelerde iş
görebileceklerine ilişkin olarak, Sağlık Bakanlığına bağlı devlet
hastanelerinden son altı ay içinde alınmış olan sağlık raporu,
c) Diplomasının veya
yerine geçen belgenin aslı veya Komisyonca onaylı örneği,
ç) İlgili meslek odasına
kayıt belgesi (ek-18 form-16),
d) Vukuatlı nüfus
kaydı örneği ve iki adet vesikalık fotoğraf,
e) Yüz kızartıcı bir
suçtan dolayı mahkûmiyeti bulunmadığını gösteren adlî sicil belgesi,
f) Mesleğinde fiilen
en az on iki yıl çalıştığına ilişkin olarak ilgili kurum ve kuruluşlardan
alınacak belgeler,
g) Laboratuvar denetçisi
mühendisler için on iki yıllık fiili meslek süresinin en az üç
yılı ilgili alanda olmak üzere laboratuvarda çalışıldığına dair
ilgili kurum ve kuruluşlardan alınacak belgeler.
(4) Başvuru tarihi
itibariyle bir kamu kuruluşunda çalışmakta olan mimar ve mühendislerin
sahip oldukları mesleki deneyimleri, çalıştıkları mesleki ihtisas
alanları ve çalışma süreleri belirtilecek şekilde görev yaptıkları
kurumlardan alınacak belgeler ile belgelendirilir. Bu durumda
olanlar için diploma, vukuatlı nüfus kaydı örneği, adlî sicil
belgesi ve sağlık kurulu raporu istenmez. Kamu kuruluşlarından
emekli olanlardan ise bu bilgi ve belgeler istenir.
(5) Serbest olarak
veya özel sektörde çalışan mühendis ve mimarların, mesleki deneyimleri
ve çalışma süreleri, çalıştıkları özel kuruluşlardan alınan ve
çalışma alanı ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları veya kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarınca onaylanan belge ile belgelendirilir.
Ayrıca, özel kuruluşlarda yapılan çalışmaları teyit etmek üzere
ilgili sosyal güvenlik kurumundan alınan belgeler ibraz edilir.
(6) Verilen denetçi
belgeleri beş yıl için geçerlidir. Bu sürenin sonunda vize edilmeyen
denetçi belgesinin kullanımına izin verilmez.
(7) Denetçi belgesine
sahip olan mimar ve mühendisler, Yapı Denetim Komisyonunun veya
Komisyonca uygun görülen kurum ve kuruluşların açacakları hizmet
içi eğitim programlarına katılmak zorundadırlar. Düzenlenen eğitim
programları sonunda bir değerlendirme sınavı yapılır. Yapılan
sınavda geçer not alamayanlar, geçer not alıncaya kadar eğitimlere
katılmaya devam ederler. Söz konusu eğitim programlarına iki defa
üst üste katılmayanların denetçi belgesi Yapı Denetim Komisyonunca
iptal edilerek, durum sicillerine işlenmek üzere ilgili meslek
odalarına bildirilir.
Teknik personelin
denetim yetkisi
MADDE 15 – (1) Yapı
denetim kuruluşunda görev alacak denetçi personelin unvanlarına
göre denetim yetkisi sınırları ve görevleri aşağıda gösterilmiştir:
a) Proje ve uygulama
denetçisi mimar, mimari projenin ilgili mevzuata uygunluğunun
ve yapının her safhasında bu projelere uygun yapılıp yapılmadığının
denetimini yapar. Denetim yetkisi sınırı 360.000 m2 toplam inşaat
alanıdır.
b) Proje ve uygulama
denetçisi inşaat mühendisi, zemin etüdü raporuyla birlikte yapı
statiği, betonarme-çelik-ahşap-yığma yapı hesabı, projelerin ve
yapının denetimi ile görevlidir. Denetim yetkisi sınırı 360.000
m2 toplam inşaat alanıdır.
c) Uygulama denetçisi
inşaat mühendisi, yapı denetimini yapar. Denetim yetkisi sınırı
120.000 m2’dir.
ç) Proje ve uygulama
denetçisi makine mühendisi, proje ve yapı denetimini yapar. Denetim
yetkisi sınırı 120.000 m2’dir.
d ) Proje ve uygulama
denetçisi elektrik mühendisi, proje ve yapı denetimini yapar.
Denetim yetkisi sınırı 120.000 m2’dir.
(2) Yapı denetim kuruluşunda
görev alan yukarıda yetki sınırları verilmiş proje ve uygulama
denetçisi inşaat mühendisi, söz konusu denetim yetkisini kullanırken,
denetimi üstlenilen yapıda aynı zamanda uygulama denetçisi olarak
görevlendirilebilir.
(3) Kontrol elemanı:
Yapı denetim kuruluşunda görev alan kontrol elemanı, denetçi mimar
ve denetçi mühendisin sevk ve idaresi altında görev yapar. Görevlendirildikleri
yapılarda denetçi mimar ve mühendislerin vereceği görevi yerine
getirir ve sorumluluğu altında bulunan işlerden dolayı denetçi
mimar ve mühendisler ile birlikte müteselsilen sorumludur. Denetim
yetkisi sınırları, inşaat alanı itibarı ile aşağıdaki tabloda
belirtilmiştir:
Kontrol elemanı Alan
m²
İnşaat mühendisi ve mimar 30.000
Makine mühendisi 60.000
Elektrik mühendisi 120.000
(4) Yardımcı kontrol
elemanı: Yardımcı kontrol elemanı, her yıl Bakanlık tarafından
yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında
Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğe
göre 3b (hariç) grubuna kadar olan ve inşaat alanı 15.000 m2’yi
geçmeyen bir yapının denetimi üstlenildiğinde, yapı denetim kuruluşunda
kontrol elemanı yerine görevlendirilir. Yardımcı kontrol elemanı,
denetçi mimar ve denetçi mühendislerin sevk ve idaresi altında
görev yapar. Görevlendirildiği yapılarda denetçi mimar ve denetçi
mühendisler ile birlikte müteselsilen sorumludur. Denetim yetkisi
sınırları, inşaat alanı itibarı ile aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:
Yardımcı kontrol elemanı
Alan m²
Teknik öğretmen (İnşaat, Makine, Elektrik) 15.000
Tekniker (İnşaat, Makine, Elektrik) 10.000
Teknisyen (İnşaat, Makine, Elektrik) 5.000
Teknik personelin
yapı denetim kuruluşunda istihdam esasları
MADDE 16 – (1) Yapı
denetim kuruluşu, faaliyetine devam ettiği sürece 12’nci maddenin
birinci fıkrasının (ç) bendinde sayılan çekirdek personeli istihdam
etmek zorundadır. Aksi takdirde, eleman eksikliği giderilip uygun
denetim elemanları istihdam edilinceye kadar, kuruluşun faaliyetine
izin verilmez. Bu durum üç ay içerisinde düzeltilmez ise, kuruluşun
belgesi geçici olarak geri alınır.
(2) Yapı denetim kuruluşunda
görev alacak denetçi mimar ve denetçi mühendisler, denetim sorumluluğu
üstlenileceğine ilişkin olarak ek-14’de gösterilen form-12’ye
uygun taahhütnameyi, denetçi belgesini, noterlikçe tasdikli imza
beyanını, vukuatlı nüfus kaydı örneğini, adlî sicil belgesini
ve ikametgâh ilmühaberini; kontrol elemanı ve yardımcı kontrol
elemanı ise, üstlenilecek denetim hizmeti için ek-19’da gösterilen
form-17’ye uygun taahhütnameyi, noterlikçe tasdikli diploma suretini,
ikametgâh ilmühaberini, vukuatlı nüfus kaydı örneğini, odaya kayıt
belgesini ve adlî sicil belgesini Yapı Denetim Komisyonuna sunulmak
üzere yapı denetim kuruluşuna vermek zorundadır. Yapı denetim
kuruluşu ile istihdam edilecek denetçi, kontrol elemanı ve yardımcı
kontrol elemanı arasında, çalışma saatleri, ücret, görev ve sorumlulukları
içeren bir sözleşme akdedilir.
(3) Denetçi mimarlar,
denetçi mühendisler, kontrol elemanları ve yardımcı kontrol elemanları,
sadece bir ilin sınırları içerisinde görev yapabilirler. Yapı
denetim kuruluşu, denetçi mimarlar, denetçi mühendisler, kontrol
elemanları ve yardımcı kontrol elemanlarının denetleme yetkisine
sahip oldukları yapı inşaat alanı aşıldığı takdirde, ilave denetçi
mimar, denetçi mühendis, kontrol elemanı ve yardımcı kontrol elemanı
görevlendirmek ve bununla ilgili belgeleri Yapı Denetim Komisyonuna
vermek zorundadır.
(4) Denetçi mimar
ve denetçi mühendislerin sorumlulukları altındaki işlerden bilgi
sahibi olmaları konusunda, yapı denetim kuruluşu gereken tedbirleri
alır. Bu maksatla aylık bilgilendirme çizelgeleri hazırlanarak
ilgili personele imza karşılığında tebliğ edilir.
(5) Denetçi mimar
ve denetçi mühendisler, sorumlulukları altında bulunan işler için
aynı işte görevli olan kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarını
uygun şekilde görevlendirmek ve sevk ve idare etmekle yükümlüdür.
Denetçi mimar ve denetçi mühendisler, sevk ve idaresi altında
bulunan kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarına sorumlulukları
altındaki işler ile ilgili düzenli olarak aylık raporlar hazırlatarak
yapı denetim kuruluşuna sunarlar.
(6) Vefat, hastalık,
izin, istifa ve benzeri nedenlerle denetçi mimar, denetçi mühendis,
kontrol elemanı veya yardımcı kontrol elemanından birinin yapı
ile ilişkisinin kesilmesi hâlinde, yapı denetim kuruluşunca yapının
ilişik kesme anındaki durumunu belirleyen ek-20’de gösterilen
form-18’e uygun seviye tespit tutanağı tanzim edilir; ayrılan
denetçi mimar, denetçi mühendis, kontrol elemanı veya yardımcı
kontrol elemanının yerine görev yapacak, kuruluş bünyesinde bulunan
aynı statüdeki personel üç iş günü içinde geçici olarak görevlendirilir.
Seviye tespit tutanağı geçici personel görevlendirmeye ilişkin
dilekçe ekinde ilgili idaresine gönderilir. Bu tarihten itibaren
yeni görevlendirme yapılıncaya kadar geçen süre içinde yapı ile
ilgili her türlü sorumluluk geçici olarak görevlendirilen personele
aittir. Yapı denetim kuruluşunca ilgili personelin görevinden
ayrılmasını takip eden otuz iş günü içinde görevlendirilen aynı
statüdeki yeni personel için, yapının göreve başlama anındaki
durumunu gösteren ek-20’de gösterilen form-18’e uygun seviye tespit
tutanağı düzenlenerek durum ilgili idareye ve Yapı Denetim Komisyonuna
bildirilir.
(7) Personelin görevinden
ayrılmasını takip eden otuz iş günü içinde yeni denetçi mimar,
denetçi mühendis, kontrol elemanı veya yardımcı kontrol elemanı
görevlendirilmediği takdirde, ilgili idarece yapı tatil tutanağı
tanzim edilerek yapının devamına izin verilmez. Eksiklik giderilinceye
kadar, bu durumdaki yapı denetim kuruluşunun, yeni iş almasına
ve eleman eksiği olan işler işin hakediş yapmasına izin verilmez.
(8) Yapı denetim kuruluşundan
ayrılmak isteyen denetçi mimar, denetçi mühendis, kontrol ve yardımcı
kontrol elemanları, bu isteklerini noterlikçe keşide edilecek
bir istifaname ile yapı denetim kuruluşuna ve Yapı Denetim Komisyonuna
bildirirler. Bu durumlarda bildirimle ilgili kanuni süreler, istifanamenin
tebliğ tarihinden itibaren başlar.
(9) Yapı denetim kuruluşunda
çalışan kontrol ve yardımcı kontrol elemanları, bu görevi sürdürdükleri
süre içinde, başkaca mesleki ve inşaat işleriyle ilgili ticari
faaliyette bulunamazlar. Denetçi mimar ve denetçi mühendisler
için Kanunda öngörülen hüküm ve yükümlülükler, kontrol ve yardımcı
kontrol elemanları için de geçerlidir.
(10) Yapı denetim
kuruluşunun ortağı olan mühendis ve mimarlar, kuruluşta görevli
denetçi mimar ve denetçi mühendisler ile kontrol ve yardımcı kontrol
elemanlarının görevlerini Kanun ve bu Yönetmelik çerçevesinde
yerine getirmeleri için gereken her türlü tedbiri alır. Denetim
hizmetini yürüten personelin etkin biçimde görev yapmalarını sağlayacak
tedbirlerin alınmaması durumunda, ortaya çıkan kusurlardan kuruluşun
ortakları ve yöneticileri, ilgili denetim personeli ile birlikte
müteselsilen sorumludurlar.
(11) Yapı denetim
kuruluşunda çalışan her türlü personelin sigorta primleri ilgili
mevzuatta öngörülen şekilde eksiksiz olarak yatırılır.
Yapı denetim kuruluşunun
şube aracılığıyla faaliyet göstermesi ve şubede görevlendirilecek
personel
MADDE 17 – (1) Yapı
denetim kuruluşu, Kanun kapsamında olup herhangi bir yapı denetim
kuruluşuna izin belgesi verilmemiş olan illerde, şube açarak faaliyet
gösterebilir. Yapı denetim kuruluşunun faaliyet gösterdiği il
dışında herhangi bir ilde şube açabilmesi için, ticari ve mali
yönden gereken bütün işlemlerin tamamlanarak, şube açılacak olan
ilde daimi olarak ikamet etmek kaydıyla asgari;
a) Bir proje ve uygulama
denetçisi mimar,
b) Bir proje ve uygulama
denetçisi inşaat mühendisi,
c) Bir uygulama denetçisi
inşaat mühendisi,
ç) Bir proje ve uygulama
denetçisi makine mühendisi,
d) Bir proje ve uygulama
denetçisi elektrik mühendisi
görevlendirilmesi
şarttır. Denetçi mimar ve denetçi mühendisler için ek-14’te gösterilen
form-12’ye uygun taahhütname, denetçi belgesi, noterlikçe tasdikli
imza beyanı, vukuatlı nüfus kaydı örneği, adlî sicil belgesi ve
ikametgâh ilmühaberi; kontrol elemanları ve yardımcı kontrol elemanları
için ise, üstleneceği denetim hizmeti için ek-19’da gösterilen
form-17’ye uygun taahhütname, noterlikçe tasdikli diploma sureti,
odaya kayıt belgesi, ikametgâh ilmühaberi, vukuatlı nüfus kaydı
örneği, adlî sicil belgesi ile birlikte, gereken ticari ve mali
işlemlerin tamamlandığını gösteren belgeler, kuruluşun şube açma
talebini belirten bir dilekçe ekinde Yapı Denetim Komisyonuna
sunulur.
(2) Yapı denetim kuruluşunca
şube izin belgesi müracaatı yapılmasını müteakiben, Yapı Denetim
Komisyonu veya Komisyonca görevlendirilecek heyet tarafından,
kuruluşun faaliyet göstereceği ofisin, asgari şartları haiz olup
olmadığına ilişkin rapor tanzim edilir. Bu rapor, izin belgesi
verilmesi sırasında dikkate alınır. Rapor hazırlanırken, aynı
ofiste yapı denetimi haricinde başkaca bir ticari faaliyetin yürütülmemesi,
denetçiler için uygun çalışma ortamlarının, düzenli arşiv bölümünün
ve proje incelemesine uygun ortamın mevcut olması hususları göz
önünde bulundurulur.
(3) Komisyon tarafından
kuruluşun talebi değerlendirilerek, kuruluşun müracaatta bulunduğu
ilde faaliyet gösterebileceğini göstermek üzere ek-21’de gösterilen
form-19’a uygun izin belgesi verilir. Yapı ruhsatı alma safhasında,
şube olarak faaliyet gösterecek kuruluşların bu belgeye sahip
olup olmadıkları ilgili idarece kontrol edilir. İzin belgesi olmaksızın
şube hâlinde faaliyete izin verilmez.
(4) Bir ilde açılabilecek
şube sayısı, 12’nci maddede belirtilen yöntem ile hesaplanır.
Bu sayının üzerinde şube açılışına izin verilmez.
(5) Yapı denetim kuruluşlarının
şubeleri aracılığıyla faaliyet göstermelerine izin verilmiş olan
bir ilde, o ili merkez olarak seçmiş olan yeni bir yapı denetim
kuruluşuna izin belgesi verilmesi hâlinde, şubeler aracılığıyla
faaliyet gösteren yapı denetim kuruluşlarının sorumluluğunda bulunan
işlerin tamamlanmasını müteakiben, şubeler için düzenlenmiş olan
izin belgeleri iptal edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yapı Denetim Komisyonunun Çalışma Usul ve Esasları
Yapı Denetim Komisyonu
MADDE 18 – (1) Yapı
Denetim Komisyonu, konu ile ilgili olarak Bakanlık tarafından
görevlendirilecek en az genel müdür yardımcısı seviyesinde bir
Başkan ile en az şube müdürü seviyesinde dört üye olmak üzere,
toplam beş üyeden teşkil edilir. Asil üyelerin bulunmaması halinde,
en az şube müdürü seviyesinde yedek üyeler görev yaparlar.
Yapı Denetim Komisyonunun
çalışma usul ve esasları
MADDE 19 – (1) Yapı
Denetim Komisyonu, Başkanın yazılı veya sözlü daveti üzerine üye
tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Komisyon kararları
çoğunlukla alınır. Çekimser oy kullanılamaz. Oyların eşit olması
durumunda, Komisyon Başkanının bulunduğu taraf çoğunlukta sayılır.
(2) Yapı Denetim Komisyonu,
yapı denetim kuruluşlarının kuruluş safhasında teknik altyapı
ve donanım açısından yeterliliğini değerlendirmek, yapı denetim
kuruluşlarının ve laboratuvarların faaliyetlerini denetlemek,
mimar ve mühendislere denetçi belgesi düzenlemek, yapı denetim
kuruluşlarına, şubelerine ve laboratuvarlara izin belgesi düzenlemek
ve denetçi mimar ve mühendisler ile kontrol elemanlarının sicillerini
tutmakla görevlidir.
(3) Komisyon, ihtilaflı
konuları, şikayetleri ve yapı denetim kuruluşlarının ve laboratuvarların
faaliyetlerini mahallinde inceler, bunun için gerektiğinde elemanlar
veya heyetler görevlendirebilir.
(4) Komisyon, yapı
denetim kuruluşlarının ve laboratuvarların denetçi mimar ve mühendisleri
ile kontrol ve yardımcı kontrol elemanları için meslek içi eğitim
ve faaliyet programları tertip eder. Bu eğitimlerin düzenlenmesi
amacıyla, gerektiğinde, kamu veya özel sektör kuruluşları ile
işbirliği yapar.
(5) Yapı Denetim Komisyonunun
yapı denetim izin belgesi, laboratuvar izin belgesi ve denetçi
belgesi verilmesi ile ilgili iş ve işlemleri, Komisyonca teşkil
edilen bir sekreterya eliyle yürütülür.
(6) Yapı Denetim Komisyonu
üyeliği yapanlar, bu üyelik sona erdikten sonraki iki yıl içinde,
herhangi bir yapı denetim kuruluşu veya laboratuvarın ortağı olamaz.
Yapı denetimi çalışma
birimleri
MADDE 20 – (1) Kanunun
uygulanmasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek ihtilaflar, tarafların
yapı denetimi konusundaki her türlü müracaatları, öncelikle yapının
bulunduğu yerdeki il Bayındırlık ve İskân Müdürlüğü bünyesinde,
Bakanlık uygun görüşü alınarak belirlenecek personelden müteşekkil
yapı denetimi çalışma birimi tarafından incelenerek sonuçlandırılır.
İtiraz halinde konu, Bayındırlık ve İskân Müdürlüğünce Yapı Denetim
Komisyonuna intikal ettirilir.
(2) İl Bayındırlık
ve İskân Müdürlüğü, bu görevlerin yürütülmesi için personelin
eğitimi ve gerekli donanımın sağlanması da dâhil olmak üzere gereken
her türlü tedbirleri alır.
(3) Bayındırlık ve
İskân Müdürlükleri bünyesinde görev alan teknik elemanlardan teşkil
edilen yapı denetimi çalışma birimlerinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Yapı denetim kuruluşlarının
faaliyetlerini inceleyerek sonuçlarını Yapı Denetim Komisyonuna
bildirmek,
b) Yapı denetim kuruluşlarının
Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak görevlerini yürütmelerini
temin etmek üzere inceleme, araştırma ve bilgilendirme faaliyetlerinde
bulunmak,
c) Yapı denetimi faaliyeti
sebebiyle yapı denetim kuruluşu, yapı sahibi, denetçi mimar ve
denetçi mühendis, kontrol ve yardımcı kontrol elemanları, yapı
müteahhidi, şantiye şefi, laboratuvar sahibi ve sorumluları ile
ilgili olarak ortaya çıkabilecek ihtilafların hâlline yardımcı
olmak,
ç) Yapı Denetim Komisyonunca
Kanun, Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde verilebilecek
diğer görevleri yerine getirmek.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesi ile İlgili Esaslar
Yapı denetimi hizmet
sözleşmesi
MADDE 21 – (1) Kanun
kapsamına giren yapıların sahipleri, yapının uygulama projeleri
bitirildikten sonra bir yapı denetim kuruluşu ile ek-6’da gösterilen
form-4’e uygun bir hizmet sözleşmesi akdederek, bir suretini ruhsat
işlemlerini başlatmak üzere ek-5’de gösterilen form-3’e uygun
taahhütname ekinde ilgili idareye sunar.
(2) İlgili idareler,
sözleşmelerde tarafların imzalarını aramak zorunda olup, imzaları
tamam olmayan sözleşmelere göre ruhsat başvurusunda bulunulmasına
müsaade etmez.
Sözleşme süresi
MADDE 22 – (1) Yapı
denetimi hizmetinin süresi, sözleşmenin imzalandığı tarihten denetlenen
yapı için yapı kullanma izninin alındığı tarihe kadar geçen süredir.
Bu süre, yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen yapım
sözleşmesinin süresinden az olamaz.
Sözleşmenin sona ermesine
ilişkin esaslar
MADDE 23 – (1) Yapı
ruhsatı alındıktan sonra iki yıl içinde inşaata başlanmadığı veya
başlandığı halde, başlama müddeti ile birlikte beş yıl içinde
yapı bitirilemediği ve bu süre içerisinde ruhsat yenilenmediği
takdirde, yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilen
sözleşme başkaca bir bildirime gerek kalmaksızın kendiliğinden
sona erer. Bu durumdaki işler için ilgili idare tarafından onaylanmış
seviye tespiti Yapı Denetim Komisyonuna gönderilir. Söz konusu
işin inşaat alanı, yapı denetim kuruluşu ile birlikte, denetçi
mimar ve mühendisleri ile kontrol elemanı ve yardımcı kontrol
elemanlarının sorumluluğu altında bulunan inşaat alanından minha
edilir. Yapı sahibi, önceki yapı denetim kuruluşu ile yeniden
sözleşme akdederek işe devam edebileceği gibi, başka bir yapı
denetim kuruluşu ile de sözleşme akdedip işe devam edebilir.
(2) Yapı denetim kuruluşunca,
iş bitirme tutanağının ilgili idareye verilmesini müteakiben,
ilgili idare tarafından yapı, ruhsat ve ekleri açısından kontrol
edilerek en geç on beş iş günü içinde iş bitirme tutanağı onaylanır.
Aksi takdirde, durum, ilgili idarece gerekçeli ve yazılı olarak
yapı denetim kuruluşuna bildirilir.
(3) Yapının ilgili
mevzuata uygun şekilde kısmen veya tamamen bitirildiğine dair
iş bitirme tutanağının tanzim edilmesi ve ilgili idarece bu tutanağın
onaylanmasını müteakiben, söz konusu yapının inşaat alanı, yapı
denetim kuruluşu ile birlikte, denetçi mimar ve mühendisleri ile
kontrol elemanı ve yardımcı kontrol elemanlarının sorumluluğu
altında bulunan inşaat alanından minha edilir.
(4) Yapı kullanma
izni belgesi tanzim edilmesi safhasında, yapı denetim kuruluşu
tarafından hazırlanan iş bitirme tutanağının ilgili idarece onaylanmış
olması durumunda, yapı denetim kuruluşunun yapı kullanma izni
belgesini ayrıca imzalaması şartı aranmaz, ancak kuruluş, yapı
kullanma izni belgesinden doğan her türlü sorumluluğu kabul etmiş
sayılır. Yapı kullanma izni belgesi tanzim edildiğinde ilgili
idarece kuruluşa bilgi verilir.
(5) Yapı denetim hizmet
sözleşmesinin, tek taraflı olarak feshi veya yapı sahibi ve yapı
denetim kuruluşunun karşılıklı anlaşmasıyla feshi durumunda, fesih
işlemi, noter ihbarnamesi ile karşı tarafa, ilgili idareye, ilgili
Bayındırlık ve İskân Müdürlüğüne dağıtımlı olarak bildirilmek
suretiyle yapılır.
(6) Fesih işlemi sonrasında
yapı sahibi, yapı denetim kuruluşu ve yapı müteahhidi tarafından
ek-22’de gösterilen form-20’ye uygun seviye tespit tutanağı tanzim
edilir ve ilgili idarenin onayına sunulur.
(7) Fesih sonrasında,
ilgili idarece yapı tatil tutanağı tanzim edilerek, yapı ile ilgili
her türlü belge (yapıya ilişkin bilgi formu, ruhsat, hakediş raporu,
fesihle ilgili yazışmalar, seviye tespit tutanağı ve yapı tatil
tutanağının tasdikli suretleri) bir görüş yazısı ekinde il Bayındırlık
ve İskân Müdürlüğüne gönderilir.
(8) Yapı denetimi
hizmet sözleşmesi feshedilen yapıyla ilgili olarak İl Bayındırlık
ve İskân Müdürlüğünce yerinde inceleme yapılır ve ilgili idareden
alınan görüş ve belgeler ışığında, yapı denetim kuruluşunun görev
ve sorumlulukları ile yapının ruhsata ve eklerine uygunluğu açısından
durumu değerlendiren bir rapor hazırlanarak, tarafların kusur
ve sorumluluğu tespit edilen durumlarda bu rapor Yapı Denetim
Komisyonuna gönderilir.
(9) Denetim faaliyeti
geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim
kuruluşunun denetim sorumluluğu altında olan yapım işleri tamamlanmış
yapılar için ilgili idarelerce yapı tatil tutanağı tanzim edilmez.
Yapılacak herhangi bir inşai faaliyeti kalmayan ve yapı kullanma
izni belgesi için müracaatta bulunan yapı sahiplerinin yeni bir
yapı denetim kuruluşu ile sözleşme akdetmesine gerek olmaksızın,
bu durumdaki yapı denetim kuruluşunca, yapının ruhsata ve eki
projesine uygun olarak tamamen bitirilmiş olduğuna dair rapor
tanzim edilerek, ilgili idareye verilir. İş bitirme tutanağı veya
yapı kullanma izni belgesi bu kuruluşça imzalanır.
(10) Denetim faaliyeti
geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim
kuruluşunun denetim sorumluluğu altında olup inşai faaliyeti devam
eden veya yapı denetimi hizmet sözleşmesi fesih edilen işler için
yapı sahibi tarafından yeni bir yapı denetim kuruluşu ile sözleşme
akdedilir. Yeni bir yapı denetim kuruluşu görevlendirilmeksizin
yapının devamına hiçbir surette izin verilmez. İlgili idarece,
ilk ruhsat numarası yazılmak kaydıyla yeni bir yapı ruhsatı tanzim
edilir. Bu ruhsatın ilgili bölümü yeni yapı denetim kuruluşunca
imzalanır ve ek-22’de gösterilen form-20’ye uygun seviye tespit
tutanağı tanzim edilerek yeni ruhsat ekine konulur.
(11) Denetim faaliyetinin
geçici olarak durdurulmasına veya izin belgesinin iptaline sebep
olan işler için, herhangi bir inşai faaliyeti kalmamış olsa dahi,
geri kalan iş ve işlemler tamamlanmak üzere yapı sahibinin bir
başka yapı denetim kuruluşu ile hizmet sözleşmesi imzalaması şarttır.
(12) Yapının denetim
sorumluluğunu üstlenen yeni yapı denetim kuruluşu, görevi üstlendiği
tarihten önce yapılan bütün iş ve işlemlerin denetiminin Kanuna
ve Yönetmeliğe uygun şekilde tamamlanmasından dolayı görevi bırakan
yapı denetim kuruluşu ile birlikte müteselsilen sorumludur.
(13) Yeni görevlendirilen
yapı denetim kuruluşu, denetimi üstlenilen yapının imar planına,
mevzuata, ruhsata ve eklerine, standartlara, teknik şartnamelere
uygun olarak yapılıp yapılmadığına ilişkin yapı güvenliği raporu
tanzim eder. Bu rapor, ilgili idaresince incelenerek onaylanır.
İnşaatın devri veya
satılması
MADDE 24 – (1) Yapının
tamamlanmadan önce başkasına devri suretiyle yapı sahibinin değişmesi
hâlinde, yapı denetim kuruluşunca ek-20’de gösterilen form-18’e
uygun seviye tespit tutanağı tanzim edilerek, durum en geç üç
iş günü içinde ilgili idareye ve ilgili Bayındırlık ve İskân Müdürlüğüne
bildirilir ve ilgili idarece yapı tatil tutanağı düzenlenerek
yapım faaliyeti durdurulur. Yapının yeni sahibi tarafından Yönetmeliğe
uygun olarak bir yapı denetim kuruluşu ile hizmet sözleşmesi akdedilmedikçe
inşaatın devamına izin verilmez.
ALTINCI BÖLÜM
Hizmet Bedellerinin Tespiti ve Ödenmesi Esasları
Yapı denetimi hesabı
MADDE 25 – (1) Kanun
ile öngörülen hizmet bedellerini karşılamak üzere, ilgili idare
adına bankada bir yapı denetim hesabı açılır. Yapı denetim kuruluşunun
hizmet bedelleri yapı sahibi tarafından bu hesaba yatırılır. Hizmet
bedelleri, ilgili idarenin onayı ile yapı denetim kuruluşuna bu
hesaptan ödenir.
(2) Bu hesap başka
maksatlarla kullanılamaz. 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda belirtilen borçlar
da dâhil olmak üzere haczedilemez ve tedbir konulamaz.
Hizmet bedelinin tespiti
MADDE 26 – (1) Yapı
denetimi hizmeti için yapı denetim kuruluşuna ödenecek hizmet
bedellerine esas oranlar, aşağıdaki cetvelde belirlenen asgari
hizmet bedelleri oranlarından az olmamak şartıyla, projenin özellikleri
ile yapının bulunduğu bölgenin fiziki, ekonomik ve sosyal özellikleri
dikkate alınarak, yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında
akdedilecek sözleşmede belirtilir.
(2) Yapı denetimi
hizmet bedeli, yapı yaklaşık maliyeti ile hizmet bedeline esas
oranın çarpımı suretiyle elde edilen bedeldir. Bu bedele proje
ve yapı denetimi ile her türlü muayene ve deney ücreti dâhildir.
(3) Yapı yaklaşık
maliyeti, Bakanlık tarafından her yıl yayımlanan "Mimarlık
ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı
Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ"de belirlenen
birim maliyetinin yapı inşaat alanı ile çarpımından bulunur. Yapının
bünyesinde bulunup da söz konusu Tebliğde belirtilmeyen veya özellik
arz eden yapım işlemlerinin metraja dayalı maliyet bedeli hesaplanarak,
yukarıdaki esasa göre hesaplanan toplam bedele ilave edilebilir.
Yapı Denetimi Hizmet
Bedeline Esas Oranlar Cetveli
Hizmet Süresi Asgari
Hizmet Bedeli Oranı (% )
0-6 ay 2.57
1 yıl 2.71
1,5 yı 2.85
2 yıl 3.00
2,5 yıl 3.30
3 yıl 3.63
3,5 yıl 3.99
4 yıl 4.39
4,5 yıl 4.83
5 yıl 5.31
(4) Yapı denetimi
hizmet sözleşmesinde belirtilen hizmet süresi, herhangi bir sebeple
uzadığı takdirde, uzayan sürenin her altı ayı için yukarıda belirtilen
hizmet oranlarına göre, işin tamamını kapsayacak şekilde ilave
hizmet bedeli ödenir. Sözleşmede belirtilen hizmet süresi herhangi
bir nedenle kısaldığı takdirde, işin tamamı üzerinden, kısalan
sürenin her altı ayı için yukarıda belirtilen hizmet oranları
%5 azaltılarak ödenir.
(5) Güçlendirme, değiştirme,
ilave kat ve benzerleri gibi yeniden yapı ruhsatı almayı gerektiren
yapım işlerinde yapı yaklaşık maliyeti, proje müellifince hazırlanan
ve ilgili idarenin onayladığı keşif bedelidir.
(6) Üçüncü fıkrada
belirtilen ve Tebliğ’de öngörülmeyen yapı sınıfı için yapı denetimi
hizmet bedeli hesaplanmasında, yapılacak imalatların yaklaşık
maliyeti esas alınır.
(7) Yapı yaklaşık
maliyeti, denetim hizmeti verilen yılın fiyatları ile belirlenir.
Bir sonraki yıla devreden işlerin yapı denetimi hizmet bedeli,
uygulama yılının fiyatları ile değerlendirilir. Bu durumda yapı
denetim kuruluşu, yapı sahibi ve yapı müteahhidi veya yapı müteahhidi
adına şantiye şefi tarafından yıl sonu itibarı ile ek-23’de gösterilen
form-21’e uygun bir seviye tespit tutanağı tanzim edilir, yapı
bölümünün kısmi oranı belirlenir ve söz konusu tutanak ilgili
idarenin onayına sunulur. Ancak, bu oranın belirlenmesi sırasında
taraflar arasında ihtilaf olması hâlinde, ilgili idareye müracaat
edilerek, seviye tespiti yapılması talep edilir ve belirlenen
bu oran üzerinden yapı denetim kuruluşuna ödemede bulunularak,
yıl sonu itibarı ile hesap kesilir. Bu durumda doğabilecek bedel
farkı, yapı sahibi tarafından yapı denetimi hesabına yatırılır.
Yıl sonu itibarı ile hesap kesimi yapılmayan işler için bir sonraki
yıla ait ödemede bulunulmaz ve bu yapıların devamına yapı denetim
kuruluşunun önerisi ile ilgili idarece izin verilmez.
Hizmet bedeli taksitleri
MADDE 27 – (1) Toplam
inşaat alanı bin m2’yi (dâhil) geçmeyen yapıların denetim hizmeti
bedelinin, yapı sahibi tarafından yapı denetim hesabına defaten
yatırılması esastır. Ödeme makbuzunun bir sureti yapı sahibi tarafından
ilgili idareye ve yapı denetim kuruluşuna verilir. Bu durumdaki
yapıların denetim hizmeti için yapı sahibi tarafından ilgili idareye
hakediş talebi sırasında hizmet bedelinin tamamının karşılanabileceğini
gösteren banka teminat mektubu da verilebilir.
(2) Toplam inşaat
alanı bin m2’nin üzerindeki yapıların yapı denetimi hizmet bedelleri,
yapı sahibinin tercihine göre, defaten veya aşağıdaki tabloda
gösterilen taksitler halinde veya kısmi taksitler halinde hesaba
yatırılır. Ödeme makbuzunun bir sureti yapı sahibi tarafından
ilgili idareye ve yapı denetim kuruluşuna verilir.
Taksit Kapsam Miktar %
1 Ruhsat alınması aşamasında ödenecek olan proje inceleme bedeli
10
2 Kazı ve temel üst kotuna kadar olan kısım 10
3 Taşıyıcı sistem bölümü 40
4 Çatı örtüsü, dolgu duvarları, kapı ve pencere kasaları, tesisat
alt yapısı dâhil yapının sıvaya kadar hazır duruma getirilmiş
bölümü 20
5 Mekanik ve elektrik tesisatı ile kalan yapı bölümü 15
6 İş bitirme tutanağının ilgili idare tarafından onaylanması 5
(3) Müteakip bölümün
hizmet bedeli yatırılmadığı takdirde, yapı denetim kuruluşunca
yapı faaliyet durdurma tutanağı ile seviye tespit tutanağı tanzim
edilerek, tanzim tarihinden itibaren üç iş günü içinde ilgili
idareye bildirimde bulunulur. İlgili idarece yapı tatil tutanağı
tanzim edilir ve yapının devamına izin verilmez. Bu hükümlere
aykırı hareket eden ilgililer hakkında, Kanunun cezai hükümleri
uygulanır.
Hizmet bedelinin ödenmesi
MADDE 28 – (1) Yapı
denetim kuruluşu, 27’nci maddede belirtilmiş oranlara göre her
yapı bölümü veya kısmi yapı bölümü için, bu bölümlerin tamamlanmasını
müteakiben, ek-24’de gösterilen form-22’ye uygun hakediş raporunu
tanzim eder. Yönetmelik ile belirlenmiş fiziki seviyelerin geçildiği
tarih itibariyle geride bırakılan seviyeye dair hakedişi en geç
bir ay içinde hazırlamayan yapı denetim kuruluşuna bu seviye ile
ilgili ödemede bulunulmaz.
(2) Her bir taksit,
yapının ölçülebilir seviyesi esas alınarak, kısmi taksitlere bölünerek
ödenebilir.
(3) Düzenlenen hakediş
raporu, yapı denetim kuruluşunca ilgili idareye sunulduktan sonra,
idarece ekleriyle birlikte kontrol edilerek, bu yapı bölümünde
denetim açısından herhangi bir eksiklik veya kusur yok ise, başvuru
tarihinden itibaren en geç yedi iş günü içinde ilgili bölüme ait
hizmet bedeli yapı denetim kuruluşuna ödenir. Aksi takdirde, başvuru
tarihinden itibaren en geç yedi iş günü içinde, gerekçeleri ile
birlikte durum yapı denetim kuruluşuna bildirilir.
(4) Yapı denetim kuruluşu,
hakediş raporuna yapının bu bölümünde çalıştırdığı teknik elemanların
ek-25’de gösterilen form-23’e uygun personel bildirgesini eklemek
zorundadır.
(5) Yapı denetim kuruluşu
tarafından yapı müteahhidinden yaptırılması istenilen muayene
ve deneyler belgelendirilir. Bu belgeler ile ilgili laboratuvarın
muayene ve deney bedellerine ilişkin faturaları, hakediş raporunun
ekinde ilgili idareye sunularak bedeli hakedişin tahakkuk tarihinden
itibaren en geç yedi iş günü içinde yapı denetim kuruluşu tarafından
laboratuvara ödenir.
(6) Yapı denetim kuruluşunca
hakedişi tahsil edilen kısmi yapı bölümüne tekabül eden inşaat
alanı, bu kuruluş ile birlikte, denetçi mimar ve denetçi mühendisleri,
kontrol elemanı ve yardımcı kontrol elemanlarının sorumluluğu
altında bulunan inşaat alanından minha edilir. Ancak, bu işlem,
yapı denetim kuruluşunun o yapı bölümüyle ilgili sorumluluğunu
ortadan kaldırmaz.
Geçici olarak faaliyet
durdurma cezası verilmesi, yapı denetim izin belgesinin iptali
veya sözleşmenin feshi sonrasında hizmet bedellerinin ödenmesi
MADDE 29 – (1) Geçici
olarak faaliyet durdurma cezası veya yapı denetim izin belgesinin
iptali işlemine yol açan denetim işlerinde, ilgili idaresince
bu işe ilişkin denetimsizliğin başladığı seviye tespit edilir
ve bu seviyeden sonraki yapı denetim hizmet bedeli ödenmez.
(2) Faaliyeti geçici
olarak durdurulan, yapı denetim izin belgesi iptal edilen veya
sözleşme feshi sebebiyle yapı ile ilişiği kesilen yapı denetim
kuruluşunun sorumluluğu altında bulunan bütün işler için, en geç
on beş iş günü içinde, yapı denetim kuruluşu, yapı sahibi ve yapı
müteahhidi tarafından ek-22’de gösterilen form-20’ye uygun bir
seviye tespit tutanağı tanzim edilir ve ilgili idarenin onayına
sunulur. Seviye tespit tutanağı esas alınarak, yapı denetim kuruluşunun
mevzuata uygun şekilde yapmış olduğu denetim hizmetlerinin karşılığı
olarak, süresi içinde müracaat edip daha önce almamış olduğu hakedişleri
ödenir.
(3) Yapı denetim kuruluşunun
üzerinde bulunan bütün işler için yapılan seviye tespit işlemi
sırasında, ilgili idaresi tarafından ruhsata ve eklerine aykırılıklar
belirlenmesi hâlinde, denetimsizliğin başladığı seviye tespit
edilerek, bu seviyeden sonraki yapı denetim hizmet bedeli ödenmez.
Bu durum, idaresince ilgili bilgi ve belgeler ile birlikte yapının
bulunduğu ilin Bayındırlık ve İskân Müdürlüğüne bildirilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Sicillerin Tutulması ve Yapılara Sertifika Verilmesi
Sicillerin tutulması
MADDE 30 – (1) Yapı
denetim kuruluşları ile bu kuruluşlarda görev alan denetçi ve
kontrol elemanı mimar ve mühendislerin sicil raporları, denetledikleri
yapının ruhsata ve eklerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğini
belirten iş bitirme tutanağının ilgili idarece onaylanmasından
veya yapı denetim kuruluşları ile bu kuruluşlarda görev alan denetçi
ve kontrol elemanı mimar ve mühendislerin, işin sözleşmesinin
feshedilmesi, geçici veya daimi faaliyet durdurma cezaları, eleman
değişikliği veya istifa gibi sebeplerle yapı ile ilişiğinin kesilmesinden
sonra ilgili idarece ek-26’da gösterilen form-24’e ve ek-27’de
gösterilen form-25’e göre işlerin bulundukları seviye itibariyle
tanzim edilerek onaylanır.
(2) Yapıda görevli
olup, inşaat seviyesinden dolayı fiilen görevine başlamamış olan
denetçi ve kontrol elemanı mimar ve mühendisler için bu süre içinde
sicil raporu tanzim edilmez.
(3) Yapı denetim kuruluşları
ile bu kuruluşlarda görev alan denetçi ve kontrol elemanı mimar
ve mühendislerin, bir yıllık faaliyet süresi içinde iş bazında
düzenlenen sicil raporlarındaki puanların aritmetik ortalaması
alınarak "yıl sonu ortalama sicil puanı" belirlenir.
Yıl sonu ortalama sicil puanı ilgili idarelerce Yapı Denetim Komisyonuna
gönderilir.
(4) Yapı Denetim Komisyonunca,
yıl sonu itibariyle idarelerden alınan sicil puanları toplanıp,
bu raporların geldiği idare sayısına bölünmek suretiyle ortalama
sicil puanı hesaplanır. Ortalama sicil puanı 100 (yüz) tam puan
üzerinden 60 (altmış) puanın altında olanlar, ilgili sicil devresi
için olumsuz sicil almış sayılır. İdarelerce düzenlenen sicil
raporlarındaki olumsuz sicillerin somut bilgi ve belgelere dayandırılması
ve gerekçelerinin Yapı Denetim Komisyonuna bildirilmesi zorunludur.
(5) Olumsuz sicil
almış olan yapı denetim kuruluşları, denetçi ve kontrol elemanı
mimar ve mühendisler, Yapı Denetim Komisyonunca yıl içinde yazılı
olarak uyarılır.
(6) Son üç yıl itibariyle
üç defa olumsuz sicil almış olan yapı denetim kuruluşları hakkında,
Yapı Denetim Komisyonunca Kanunun 8’inci maddesi gereğince işlem
yapılır.
(7) Üst üste iki yıl
olumsuz sicil alan denetçi mimar ve mühendislerin belgeleri Yapı
Denetim Komisyonunca iptal edilerek, durum ilgili meslek odalarına
bildirilir. Denetçi belgelerinin geçerli olduğu süre içerisinde
üç kez olumsuz sicil alan denetçi mimar ve mühendislerin belgeleri
yenilenmez.
(8) Faaliyeti geçici
olarak durdurulmuş yapı denetim kuruluşları ile bu kuruluşların
faaliyetlerinin durdurulmasında sorumluluğu bulunan denetçi ve
kontrol elemanı mimar ve mühendislerin durumu sicil değerlendirilmesinde
göz önüne alınır ve bu durumda olanların yıl sonu sicilleri olumsuz
olarak değerlendirilir.
Yapılara sertifika
verilmesi
MADDE 31 – (1) İlgili
idarelerce, yapı kullanma izninin verilmesini müteakiben, ek-28’de
gösterilen form-26’ya uygun olarak yapı denetim kuruluşunca hazırlanan
ve ilgili idarece onaylanan bir yapı sertifikası on beş gün içinde
tanzim edilip yapının kolayca görülebilir bir yerine asılır.
(2) Sertifikanın onaylanmış
bir kopyası yapıya ilişkin dosyada saklanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan
mevzuat
MADDE 32 – (1) 12/8/2001
tarihli ve 24491 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
konulan Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Hizmet sözleşmelerinin
yenilenmesi
GEÇİCİ MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı denetimi
hizmet sözleşmeleri akdedilerek ruhsat müracaatı yapılmış olan
işlere ait sözleşmeler, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten
sonra da geçerlidir. Hizmet süresi herhangi bir nedenle uzayan
denetim işlerine ait sözleşmeler ise ek-6’da gösterilen form-4’e
uygun tip sözleşme kullanılarak yenilenir.
Denetlenebilecek yapı
inşaat alanı sınırını aşan kuruluşların yeni iş alamaması
GEÇİCİ MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarı ile, denetim sorumluluğu
altında toplam 360.000 m2’nin üzerinde denetim işi olan yapı denetim
kuruluşlarının, sorumlulukları altında bulunan iş miktarı 360.000
m2’nin altına düşünceye kadar yeni iş almalarına izin verilmez.
Hakedişi ödenmiş seviye
nispetinde inşaat alanının yapı denetim kuruluşunun sorumluluk
alanından minha edilmesi
GEÇİCİ MADDE 3 – (1)
Yapı denetim kuruluşlarının sorumluluğu altında bulunan ve bu
Yönetmelik ile belirlenmiş muhtelif fiziki seviyelerde olan işlerde,
söz konusu fiziki seviyelere ait hakedişlerin ödenmiş olması kaydıyla,
Yapı Denetim Komisyonunca gerekli düzenlemeler Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde tamamlanmak suretiyle,
hakedişi ödenmiş seviye nispetinde inşaat alanı yapı denetim kuruluşlarının
sorumluluk alanından minha edilir.
Yapı Denetim Komisyonu
sekreteryası personelinin görevlendirilmesi
GEÇİCİ MADDE 4 – (1)
Yapı Denetim Komisyonunun yapı denetimi izin belgesi, laboratuvar
izin belgesi ve denetçi belgesi verilmesi ile ilgili iş ve işlemlerini
yürütecek olan sekreterya, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren en geç bir ay içinde Yapı Denetim Komisyonu tarafından
teşkil edilir.
Faaliyeti devam eden
yapı denetim kuruluşlarının donanım yönünden eksiklerini tamamlaması
GEÇİCİ MADDE 5 – (1)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce izin belgesi almış
olan yapı denetim kuruluşları, 12’nci maddenin beşinci fıkrasında
sayılan asgari donanımı ve şartları Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde sağlamak ve bu konuda
ilgili Bayındırlık ve İskân Müdürlüğüne yazılı olarak bilgi vermekle
yükümlüdür.
Şubeler aracılığıyla
faaliyet gösteren yapı denetim kuruluşlarının durumu
GEÇİCİ MADDE 6 – (1)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce şube aracılığıyla
bir denetim hizmeti üstlenmiş olan yapı denetim kuruluşları, söz
konusu işin sözleşmesine göre denetim hizmeti tamamlanana kadar
o ildeki faaliyetini sürdürebilir. Şube aracılığıyla bir başka
ildeki tüm işlerini tamamlayan yapı denetim kuruluşlarının o ilde
faaliyetine devam edebilmesi için 17’nci madde hükümlerine uygun
biçimde belge alması şarttır.
Yapı denetimi çalışma
birimlerinin kurulması
GEÇİCİ MADDE 7 – (1)
Bu Yönetmelik gereği kurulması öngörülen yapı denetimi çalışma
birimlerinde görev alacak personel, Bakanlık uygun görüşü alınarak,
ilgili Bayındırlık ve İskân Müdürlükleri tarafından Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir ay içerisinde görevlendirilir.
Denetçi belgelerinin
durumu
GEÇİCİ MADDE 8 – (1)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce alınmış olan denetçi
mimar ve denetçi mühendislere ait belgeler vize tarihine kadar
geçerlidir. Söz konusu belgelerin vizesi sırasında Yapı Denetim
Komisyonu Başkanlığınca bu Yönetmelik esasları doğrultusunda belge
tanzim edilir.
Yürürlük
MADDE 33 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 34 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Bayındırlık ve İskân Bakanı yürütür.
|
